Założenie jednoosobowej działalności gospodarczej w Polsce jest bezpłatne i można je przeprowadzić online przez Biznes.gov.pl. Jeden wniosek CEIDG-1 przekazuje dane do urzędu skarbowego, GUS i ZUS. Przed wysłaniem trzeba jednak przygotować nazwę, adres, kody PKD, formę opodatkowania oraz informacje dotyczące ubezpieczeń.
Czy na pewno musisz rejestrować firmę?
Jeżeli działalność ma charakter zorganizowany, zarobkowy i ciągły, co do zasady należy wpisać ją do Centralnej Ewidencji i Informacji o Działalności Gospodarczej, czyli CEIDG. W przypadku niewielkich, nieregularnych przychodów możliwa jest jednak działalność nierejestrowana.
Możesz z niej skorzystać, jeśli spełniasz łącznie warunki dotyczące osoby prowadzącej działalność, rodzaju aktywności i wysokości przychodów. Limit przychodów wynosi 225% minimalnego wynagrodzenia za pracę w każdym kwartale. Ponieważ minimalne wynagrodzenie zmienia się, przed rozpoczęciem działalności sprawdź aktualną kwotę w oficjalnych źródłach.
Działalność nierejestrowana nie jest dostępna między innymi dla aktywności prowadzonej w formie spółki cywilnej, działalności regulowanej ani dla osoby, która prowadziła działalność gospodarczą w ciągu ostatnich 60 miesięcy. Nadal trzeba prowadzić ewidencję sprzedaży, rozliczać dochód w PIT i respektować prawa konsumenta.
Bez wpisu do CEIDG mogą działać także niektóre rodzaje aktywności rolniczej, między innymi agroturystyka rolników, produkcja wina przez rolników oraz rolniczy handel detaliczny.
Jak przygotować się do rejestracji JDG?
JDG, czyli jednoosobowa działalność gospodarcza, nie jest odrębną osobą prawną. Przedsiębiorca działa we własnym imieniu, dlatego przed wypełnieniem formularza trzeba podjąć kilka decyzji.
Przygotuj przede wszystkim następujące dane:
- Dane osobowe, numer PESEL lub identyfikator europejski oraz informacje o obywatelstwach.
- Nazwę firmy zawierającą imię i nazwisko przedsiębiorcy.
- Adres zamieszkania, adres do doręczeń oraz adres stałego miejsca wykonywania działalności, jeśli taki istnieje.
- Główny i dodatkowe kody PKD opisujące planowaną działalność.
- Datę rozpoczęcia działalności, wybraną formę opodatkowania i informacje o ubezpieczeniu.
- Dane właściwego urzędu skarbowego oraz informacje potrzebne do utworzenia adresu e-Doręczeń.
Do podpisania wniosku online potrzebujesz Profilu Zaufanego, e-dowodu albo podpisu kwalifikowanego. Profil Zaufany jest bezpłatny i pozwala potwierdzać dokumenty kierowane do administracji publicznej.
Rejestracja firmy online – krok po kroku
- Wejdź na Biznes.gov.pl i wybierz usługę założenia działalności gospodarczej. Rejestracja JDG w CEIDG nie wymaga opłaty urzędowej.
- Zaloguj się i wybierz formularz CEIDG-1. Kreator prowadzi przez kolejne pola i na podstawie odpowiedzi przygotowuje także zgłoszenia do ZUS, GUS i urzędu skarbowego.
- Wpisz dane przedsiębiorcy. Podaj dane zgodne z dokumentem tożsamości. Jeśli nie masz jeszcze numeru NIP lub REGON, wniosek obejmuje również ich nadanie.
- Ustal nazwę firmy. Nazwa JDG musi zawierać co najmniej twoje imię i nazwisko w mianowniku, na przykład „Jan Kowalski”. Możesz dodać nazwę opisową, branżową lub fantazyjną.
- Wskaż adresy. Podaj adres do doręczeń oraz stałe miejsce wykonywania działalności, jeśli je posiadasz. Jeżeli pracujesz mobilnie lub u klientów, możesz zaznaczyć brak stałego miejsca wykonywania działalności. Do każdego zgłaszanego adresu musisz mieć tytuł prawny, na przykład własność, najem, dzierżawę albo użyczenie.
- Wybierz kody PKD. Kod główny powinien opisywać działalność, która ma przynosić największe przychody. Dodaj również kody dodatkowe, jeśli planujesz inne rodzaje usług lub sprzedaży.
- Podaj datę rozpoczęcia działalności. Od tej daty powstają obowiązki związane z podatkami i ubezpieczeniami. Data nie musi być taka sama jak dzień wysłania wniosku.
- Wybierz formę opodatkowania i sposób rozliczeń ZUS. Te decyzje wymagają oceny planowanych przychodów, kosztów oraz rodzaju usług.
- Uzupełnij informacje o e-Doręczeniach. Przy rejestracji nowej firmy utworzysz adres do elektronicznej korespondencji urzędowej. Podaj adres e-mail do aktywacji skrzynki i wskaż jej administratora.
- Sprawdź cały formularz, podpisz go elektronicznie i wyślij. Po przyjęciu wniosku wpis pojawi się w CEIDG, a dane zostaną przekazane do właściwych instytucji.
Ważne: w JDG odpowiadasz za zobowiązania firmy całym swoim majątkiem. Dotyczy to między innymi niezapłaconych faktur, kredytów, zaległości podatkowych i składek. Rejestracja jest prosta, ale nie ogranicza ryzyka majątkowego związanego z działalnością.
Jak wybrać formę opodatkowania?
Do wyboru są trzy podstawowe formy opodatkowania dochodów z JDG. Skala podatkowa i podatek liniowy dotyczą dochodu, czyli przychodu pomniejszonego o koszty. Ryczałt nalicza się od przychodu, a koszty działalności co do zasady nie pomniejszają podstawy opodatkowania.
| Forma | Zalety | Wady | Dla kogo? |
|---|---|---|---|
| Skala podatkowa | Rozliczenie kosztów, kwota wolna i możliwość korzystania z części ulg | Wyższa stawka po przekroczeniu pierwszego progu podatkowego | Dla osób, które ponoszą koszty lub chcą korzystać z rozliczeń dostępnych na skali |
| Podatek liniowy | Jedna stawka niezależna od wysokości dochodu | Brak kwoty wolnej i ograniczone możliwości korzystania z ulg | Dla przedsiębiorców z wysokim dochodem, po porównaniu obciążeń z innymi formami |
| Ryczałt od przychodów ewidencjonowanych | Proste rozliczenie i stawka zależna od rodzaju działalności | Brak odliczania większości kosztów, ograniczenia branżowe | Dla firm o niskich kosztach, jeśli dana działalność może być opodatkowana ryczałtem |
Nie ma jednej formy właściwej dla każdego przedsiębiorcy. Przy wyborze porównaj przewidywane przychody, koszty, składkę zdrowotną, dostępne ulgi oraz rodzaj świadczonych usług. Jeśli masz wątpliwości, skonsultuj decyzję z księgowym lub doradcą podatkowym.
Jakie składki ZUS możesz opłacać?
Wniosek CEIDG przekazuje dane do ZUS i rejestruje przedsiębiorcę jako płatnika składek. Zgłoszenie do konkretnych ubezpieczeń zależy jednak od twojej sytuacji. Składka zdrowotna pozostaje obowiązkowa także wtedy, gdy korzystasz z Ulgi na start.
| Rozwiązanie | Na czym polega? | Najważniejsze warunki |
|---|---|---|
| Ulga na start | Przez 6 pełnych miesięcy brak składek na ubezpieczenia społeczne. Pozostaje składka zdrowotna. | Zwykle pierwsza działalność lub powrót po co najmniej 60 miesiącach oraz brak wykonywania tych samych usług dla byłego pracodawcy |
| Preferencyjne składki | Przez kolejne 24 miesiące składki społeczne są naliczane od obniżonej podstawy. | Spełnienie warunków przewidzianych dla nowych przedsiębiorców |
| Mały ZUS Plus | Składki społeczne zależą od dochodu z poprzedniego roku i mogą być opłacane przez określony czas. | Między innymi limit przychodu z poprzedniego roku i pozostałe warunki ustawowe |
Po zakończeniu ulg przedsiębiorca przechodzi na standardowe zasady, chyba że przysługuje mu inne rozwiązanie. Stawki, limity i podstawy składek zmieniają się, dlatego ich wysokość trzeba sprawdzać dla konkretnego roku.
Co zrobić po wysłaniu wniosku?
Sprawdź NIP, REGON i wpis CEIDG
Jeśli nie masz NIP lub REGON, numery są nadawane w ramach zintegrowanej procedury. Nie składasz osobnych wniosków do urzędu skarbowego ani GUS. Status firmy i dane wpisu możesz sprawdzić w wyszukiwarce CEIDG.
Zgłoś się do VAT, jeśli jest to konieczne
VAT jest odrębny od podatku dochodowego. W wielu przypadkach mała firma może korzystać ze zwolnienia, ale niektóre rodzaje sprzedaży wymagają rejestracji niezależnie od obrotów. Jeśli chcesz lub musisz zostać czynnym podatnikiem VAT, złóż formularz VAT-R najpóźniej przed rozpoczęciem sprzedaży objętej VAT.
Załóż rachunek do rozliczeń
Osobne konto firmowe nie jest warunkiem samej rejestracji JDG. W praktyce ułatwia jednak oddzielenie pieniędzy prywatnych od firmowych. Rachunek jest potrzebny przy transakcjach między przedsiębiorcami przekraczających 15 000 zł oraz w sytuacjach związanych z białą listą podatników VAT i mechanizmem podzielonej płatności.
Aktywuj e-Doręczenia
Adres e-Doręczeń służy do odbierania korespondencji urzędowej w formie elektronicznej. Po utworzeniu skrzynki aktywuj ją zgodnie z instrukcją otrzymaną na podany adres e-mail i regularnie sprawdzaj wiadomości. Pismo urzędowe może wywoływać skutki prawne podobnie jak przesyłka polecona.
Sprawdź, czy potrzebujesz dodatkowych zezwoleń
Sam wpis do CEIDG nie zawsze wystarcza. Przed rozpoczęciem sprzedaży lub świadczenia usług sprawdź wymagania branżowe:
- Koncesje mogą dotyczyć między innymi broni, materiałów wybuchowych, paliw, energii oraz ochrony osób i mienia.
- Zezwolenia mogą być wymagane przy sprzedaży alkoholu, obrocie wyrobami akcyzowymi lub gospodarowaniu odpadami.
- Licencje i uprawnienia zawodowe mogą obowiązywać w transporcie, usługach detektywistycznych lub działalności medycznej.
- Wpis do rejestru działalności regulowanej może być potrzebny przy prowadzeniu stacji kontroli pojazdów, organizowaniu imprez turystycznych albo przechowywaniu dokumentacji pracowniczej.
Czy wszystko jest gotowe przed wysłaniem wniosku?
- Masz Profil Zaufany, e-dowód albo podpis kwalifikowany.
- Nazwa firmy zawiera twoje imię i nazwisko.
- Wybrałeś główny i dodatkowe kody PKD.
- Masz tytuł prawny do każdego zgłaszanego adresu.
- Ustaliłeś datę rozpoczęcia działalności.
- Wiesz, jaką formę opodatkowania wybierasz i jak będziesz prowadzić księgowość.
- Sprawdziłeś prawo do Ulgi na start lub innych ulg ZUS.
- Wiesz, czy musisz złożyć VAT-R.
- Przygotowałeś dane do utworzenia i aktywacji e-Doręczeń.
Rejestracja JDG przez Biznes.gov.pl jest bezpłatna, a większość zgłoszeń odbywa się automatycznie. Najwięcej uwagi poświęć decyzjom podejmowanym przed wysłaniem CEIDG-1, ponieważ dotyczą one podatków, składek i zakresu działalności.
Artykuł ma charakter edukacyjny i nie zastępuje indywidualnej porady księgowego, doradcy podatkowego ani prawnika. Limity, stawki podatkowe i zasady ubezpieczeń mogą się zmieniać, dlatego przed rejestracją sprawdź aktualne informacje w Biznes.gov.pl, ZUS i urzędzie skarbowym.
