0

"Soraya" Meltem Yilmaz – recenzja

Zobacz blog

„Soraya” –  miłość groźniejsza od wojny to opowieść o  jednej zwyczajnej syryjskiej rodzinie , która zmuszona była szukać  schronienia w Turcji.  Powstała na podstawie prawdziwej historii młodej Syryjki o pięknym imieniu Soraya ( co w tłumaczeniu znaczy gwiazda). 

Wszystko zaczyna się w Hims , mieście zachodniej Syrii. Trwa wojna domowa ( od stycznia 2011 r.) pomiędzy siłami Asada, autorytarnego prezydenta państwa a zbrojną opozycją.

 Prawdopodobnie jest rok 2012 , w którym nastąpił największy szturm wojsk prezydenta na główny bastion oporu – miasto Hims. Zginęło wielu mieszkańców a ich domy obróciły się w zgliszcza i ruiny.

Akcja powieści zaczyna się jak oszołomiona Soraya – główna bohaterka i narratorka opowieści –   budzi się w szpitalu. Myśli kłębią się w jej głowie : co się stało? co z rodziną? dlaczego tak mnie boli? Przerażona obserwuje salę pogrążoną w jękach rannych i chorych.

Wkrótce , dzięki pielęgniarce , przypomina sobie wszystko  . W ich dom trafił artyleryjski pocisk a tuż przed szturmem zastrzelono jej brata – opozycjonistę . Reszta rodziny zginęła lub jest ranna. Z pożogi ocaleli rodzice i są tuż obok, w szpitalu. Ojcu odłamki uszkodziły kręgosłup i sparaliżowało go od pasa w dół  a matka bliska szaleństwu, popadła w depresję. Dziewiętnastoletnia Soraya jest obolała ale cała. Musi zająć się rodziną. Nigdy wcześniej to nie ona decydowała o losach rodziny.  Jest młoda, przerażona ale drzemie w niej nadzieja na lepsze jutro.

Wcześniej przed bratobójczą wojną , rodzina Sorayi wiodła spokojne, dostatnie życie. Jej ojciec był szanowanym szewcem. Matka opiekowała się dziećmi i prowadziła dom. Dzieciństwo Sorayi było szczęśliwe, bez większych trosk. Miała narzeczonego i mnóstwo znajomych.

Czas pokaże ,że były to najszczęśliwsze dni w jej młodym życiu.

Obecny czas jest straszny. Zostali bez domu, bez dokumentów, bez znajomych , rodziny i bez pieniędzy. Hims przypomina gruzowisko. Co robić? Większość ocalałych rusza do Turcji, która zgodziła się przyjąć uchodźców. Rodzina Sorayi razem z nimi podąża do obcego kraju.

Po długiej, ciężkiej wędrówce – Soraya musiała pchać taczki z ojcem bo w świecie wojny, wózek inwalidzki był niespełnionym marzeniem – docierają do obozu dla uchodźców.Pierwszy obóz ich nie przyjmuje, muszą iść dalej bez jedzenia i picia.  Po dotarciu do przydzielonego im obozu – dostają namiot – nowy ich dom i wydzielone jedzenie .

W obozie panuje przemoc, stręczycielstwo, konfliktowe relacje między różnymi narodowościami , są gwałty i morderstwa. Kwitną nielegalne interesy. Jest wszechobecny brud i smród. Tureckie władze nie reagują . Obóz się rządzi własnymi okrutnymi prawami. Czy to obóz czy więzienie? Uchodźcom nie wolno opuszczać jego  terenu.

 Ten obóz , jak każdy inny ,  dla młodej, pięknej dziewczyny jest miejscem bardzo niebezpiecznym.

Zaaranżowane małżeństwo z Turkiem wydaje się rodzinie Nomarich najlepszym wyjściem z tej sytuacji. Soraya zgadza się przede wszystkim dlatego , by pomóc w przyszłości rodzicom wydostać się z tego obozu. Jest jakaś szansa na lepsze życie.

W drodze do nowego domu, Soraya od pośrednika, dowiaduje się , o zgrozo, że będzie drugą żoną pięćdziesięciolatka. Jest przerażona ale myśl, że  robi to głównie dla dobra rodziców, odciąga ją od zmiany planów.

W domu Murata spędza dwa lata. Dni są dobre i te złe. Pierwsza żona nienawidzi Sorayi i obrzydza jej życie a nawet chce ją zabić. Jej trzy córki różnie traktują Sorayę ale najczęściej są obojętne. Murat za to na początku jest dla Sorayi dobry, troskliwy i kochający. Organizuje dziewczynie nawet spotkanie z rodzicami w obozie. Jego namiętność kończy się szybko . Murat ciągle szuka w kobietach czegoś nowego, jakiejś niespodzianki.   Soraya zostaje sama w domu gdzie tylko może liczyć na złe chwile.

Miłość do Murata przechodzi w nienawiść. Oszukał ją , okłamał, sprawił iluzję chwilowego szczęścia. Wszystkie jej marzenia rozpadają się w pył.  Dom , w którym mieszka jest dla niej obcy i wrogi.

Pewnego dnia Murat straci przytomność. Diagnoza jest straszna. Ma raka żołądka z przerzutami.
Wszyscy są przerażeni a zawłaszcza Soraya , która już wie, że po jego śmierci nie będzie mogła zostać w domu. Pierwsza żona zadba o to czego całkowicie nie ukrywa.

I tak też się staje. Kobieta w Turcji nie może decydować o swoim życiu, nie może sama podróżować, spacerować po ulicach. Soraya znów nie ma domu, nie ma dokumentów , nie ma pieniędzy , nie ma znajomych, rodziny i na dodatek jest w obcym kraju.

O jej losie decyduje pierwsza żona Murata i jego kuzyn a dziewczyna poddaje się ich woli. Znów z pośrednikiem jedzie w nieznane. Chce uciekać … ale dokąd? przypuszcza ,  jest pewna , że czeka ją coś jeszcze bardziej strasznego  … ale jak to zmienić? Poddaje się . Nie ma wyjścia.
Nie istnieje … ani w Syrii ani w Turcji . Nie ma jej. Koszmar jej życia trwa i pogłębia się.

Smutną historię pięknej , mądrej i  młodej Syryjki czyta się jednym tchem. Zaciekawia, wywołuje wiele emocji. Poznajemy świat islamu tak bardzo dyskredytujący kobietę. Kobieta bez mężczyzny nie istnieje. Poznajemy świat wojny i jej skutki dla zwykłych ludzi.

Powieść podzielona jest na cztery rozdziały a jej koniec zostawia niedosyt i niedomówienie : co będzie dalej ?czy podzieli najbardziej koszmarny los emigrantek ?   czy jednak nie?
czy będzie ciąg dalszy tej historii?

„Soraya” to książka jak najbardziej na czasie. Fala uchodźców zalewa Europę. Budzi wiele emocji tych dobrych i tych złych .

A ludzie najczęściej nie mając nic lub porzucając wszystko , uciekają od koszmaru wojny i szukają schronienia, choć namiastki spokojnego życia. Dla siebie, dla swoich dzieci , dla swoich rodzin.
Wielu z nich jest takimi ludźmi jak każdy z nas.Chcą pracować , uczyć się, prowadzić  dobre, bezpieczne życie.

Powieść zapada w pamięć i zostaje z nami na dłużej.

Autorka „Sorayi” – Meltem Yilmaz jest turecką dziennikarką i powieściopisarką a ta powieść jest jej udanym debiutem literackim.

tytuł oryginału „Soraya”
tłumaczenie Małgorzata Maruszkin
stron 232
okładka miękka ze skrzydełkami
wydawnictwo Marginesy
rok wydania 2017

Dalej

Dodaj komentarz

Twój adres email nie zostanie opublikowany. Pola, których wypełnienie jest wymagane, są oznaczone symbolem *

This site uses Akismet to reduce spam. Learn how your comment data is processed.